Energetyka i źródła odnawialne
Gaz
Roczne zużycie paliwa gazowego w województwie w 2006 r. wyniosło 380,69 mln Nm3, w tym prawie 90% stanowił gaz ziemny.
Odsetek mieszkańców województwa korzystających z gazu wynosi ok. 57%, w tym zakresie zajmuje ono 7 miejsce w kraju. W miastach województwa pomorskiego wskaźnik ten jest wysoki - ok. 82%, wyższy o 5% niż średni wskaźnik w miastach w skali kraju. Na wsi bardzo niski - ok. 5%, niższy od średniej krajowej dla wsi aż o ok. 14% .
Eneregia cieplna
Największy udział w ogólnym zapotrzebowaniu na ciepło ma budownictwo mieszkaniowe - ok. 66%, a dalej: przemysł - 18%, obiekty użyteczności publicznej - 11% oraz usługi i rzemiosło - ok. 5%.
W produkcji energii cieplnej w województwie zdecydowanie największy udział ma węgiel (70,0%). Znacznie mniejszy udział notowany jest w przypadku gazu (16,5%), oleju opałowego (6,9%) i energii elektrycznej (1,2). Systematycznie rosnący udział w produkcji energii cieplnej mają odnawialne źródła energii (5,4%), a w szczególności biomasa.
Energia elektryczna
Łączna moc zainstalowana w źródłach energii elektrycznej na terenie województwa pomorskiego wynosi 1236 MW. Źródła te produkują 3182 GWh energii, w tym: elektrociepłownie zawodowe - 1539 GWh, elektrociepłownie przemysłowe - 330 GWh, elektrownia wodna „Żarnowiec" - 1198 GWh, źródła odnawialne - 115 GWh. Udział energii produkowanej w źródłach odnawialnych w ogólnej produkcji energii wynosi ok. 4% (2006 r.).
Województwo zajmuje 6 miejsce w kraju pod względem zużycia energii w gospodarstwach domowych i 1 miejsce w zakresie jednostkowego zużycia energii.
ŹRÓDŁA ODNAWIALNE
Udział energii odnawialnej w ogólnym bilansie energii jest niski i nie przekracza 4%.
Zwiększenie udziału energii pozyskiwanej z odnawialnych źródeł energii (OZE) w ogólnym bilansie energetycznym województwa pomorskiego to jeden z ważniejszych priorytetów w Regionalnej Strategii Energetyki (RSE). W tym celu zakłada się promocję i rozwój następujących grup urządzeń:
- źródła ciepła opalane biomasą i biogazem
- kompleksy agroenergetyczne
- elektrownie wiatrowe
- instalacje solarne
- pompy ciepła
- małe elektrownie wodne
Zakłada się także działania takie jak:
-
poprawę infrastruktury energetyki oraz wdrażanie nowych technologii
-
zwiększenie efektywności wykorzystania energii oraz poprawę zaopatrzenia społeczności lokalnych w źródła taniej energii przy zachowaniu dostępu do pozostałych nośników energii
-
zdecydowane zwiększenie wykorzystania wysokiego potencjału energetycznego odnawialnych zasobów energii
-
szeroki rozwój energetyki w oparciu o przyjazne dla środowiska nośniki energii zapobiegające dalszej jego degradacji
-
podejmowanie działań na rzecz przebudowy dotychczasowej mentalności oraz budowy postaw proekologicznych.
W województwie pomorskim podejmowane są inicjatywy mające na celu zwiększenie wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych. Jedną z nich jest utworzenie Bałtyckiego Klastra Ekoenergetycznego - jest to wspólna inicjatywa Instytutu Maszyn Przepływowych PAN, Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Politechniki Gdańskiej i Politechniki Koszalińskiej oraz Marszałków i Samorządów Województwa Pomorskiego i Warmińsko-Mazurskiego, a także podmiotów gospodarczych i stowarzyszeń mających siedzibę w tych województwach.
Głównym celem BKEE jest wdrożenie idei szeroko rozumianej kogeneracji rozproszonej, tj. jednoczesnego wytwarzania energii cieplnej i elektrycznej w małej i średniej skali, w oparciu o odnawialne źródła energii, zwłaszcza biomasę, a także energię wodną, słoneczną i wiatrową.
Energetyka wodna
Potencjał energii wody jest w województwie wysoki, o czym decyduje dolny odcinek Wisły. Nie będzie on jednak wykorzystywany, tak ze względów ekonomicznych jak i ekologicznych.
Potencjał energetyczny pozostałych rzek, charakteryzujących się odpowiednimi spadkami i przepływami, jest w przeważającej części wykorzystany. Szczególną efektywnością wyróżniają się w skali kraju m.in. rzeki Radunia i Słupia. Energię odnawialną, tzn. wyprodukowaną w elektrowniach przepływowych, rzadziej przyzaporowych o mocy do 5 MW, produkuje około 60 małych elektrowni wodnych. Wśród nich 31 obiektów, przeważnie o większej mocy, to elektrownie zawodowe należące do spółek dystrybucyjnych. Łączna moc w nich zainstalowana wynosi około 29 MW. Pozostałe to małe obiekty prywatne. Nie posiadają one istotnego znaczenia dla funkcjonowania sieci energetycznej.
Energia biomasy
Największe nadzieje - na wykorzystanie jako odnawialnego źródła energii - wiązane są z biomasą. Może być ona używana na cele energetyczne w procesach bezpośredniego spalania biopaliw stałych (drewna, słomy), gazowych w postaci biogazu, lub przetwarzana na paliwa ciekłe (olej, alkohol). W najbliższej perspektywie można się spodziewać znacznego wzrostu zainteresowania wykorzystaniem biopaliw stałych - drewna i słomy. Z lasów województwa pozyskiwane są duże ilości drewna opałowego, a z przetwórstwa tartacznego i przemysłu celulozowo - papierniczego - drewna odpadowego. Drewno opałowe pochodzi również z poboczy dróg, sadów oraz terenów zieleni w miastach. Ważnym źródłem energii z biomasy jest słoma zbóż i rzepaku. Na uzyskanie wysokoenergetycznego źródła energii odnawialnej pozwala produkcja biogazu z instalacji przeróbki odchodów i odpadów rolniczych, oczyszczalni ścieków i składowisk odpadów. Potencjał produkcyjny biogazu, pochodzący przede wszystkim z ferm trzody chlewnej i drobiu, koncentruje się w powiatach: człuchowskim, kartuskim, wejherowskim, kościerskim i słupskim. Znaczące ilości energii można pozyskiwać poprzez wykorzystywanie biomasy pochodzącej ze specjalnych upraw roślin energetycznych. Ocenia się, że z istniejących i potencjalnych zasobów biomasy można pokryć ok. 19% zapotrzebowania województwa na ciepło.
Energetyka wiatrowa
Województwo pomorskie posiada dość korzystne warunki klimatyczne dla rozwoju energetyki wiatrowej ze względu na położenie w pasie nadmorskim. Elektrownie wiatrowe w pomorskim zlokalizowane są w Lisewie, Swarzewie, Sarbiewie, Gniewinie i Gnieżdżenie. Są to elektrownie o łącznej mocy 3,7 MW Kolejne elektrownie wiatrowe mają powstać w okolicach Ustki i Słupska, a także w gminie Skarszewy.
Szczególnie korzystne ze względu na możliwość lokalizacji elektrowni wiatrowej są obszary koncentrujące się na Pobrzeżach Południowobałtyckich. Potencjalnie korzystne warunki występują także we wschodniej część Żuław oraz na słabo zalesionych terenach gminy Debrzno i Człuchów.
Energia słońca
Województwo Pomorskie należy do najbardziej nasłonecznionych w Polsce. Zasoby energii słonecznej są wystarczające do zaspokojenia wszystkich potrzeb w zakresie produkcji cieplej wody użytkowej w okresie letnim i ok. 50÷60 % tych potrzeb w okresie wiosenno - jesiennym.
Energia geotermalna
Zachodnia i południowo - zachodnia cześć województwa pomorskiego leży w obszarze karbońsko - dewońskiego basenu geotermalnego, nad subbasenem pomorskim. Potencjalne zasoby wody o temperaturze ok. 900 C w tym subbasenie oceniane są na ok. 12 mld. m3, co odpowiada ok. 72 mln. ton ropy naftowej. Są to ogromne zasoby, których wykorzystanie mogłoby w pełni zaspokoić potrzeby energetyczne całej tej części województwa.
Linki:
Instytut Energetyki Oddział Gdańsk
Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.
