Nasi partnerzy

Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową Słupska Specjalna Strefa Ekonomiczna
Pomorska Agencja Rozwoju Regionalnego Gdańska Fundacja Przedsiębiorczości
Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna
Pomorskie Obserwatorium Gospodarcze Pomorski Park Naukowo-Technologiczny
Agencja Rozwoju Pomorza  
Regionalne Centrum Informacji i Wspomagania Organizacji Pozarządowych Regionalne Centrum Informacji i Wspomagania Organizacji Pozarządowych
Czy wiesz, że ... > Edukacja > Szkolnictwo

Ogólne informacje o szkolnictwie

Poziom szkolnictwa to podstawa rozwoju kapitału ludzkiego. Województwo pomorskie pod tym względem wciąż boryka się z pewnymi problemami.

W ostatnich latach, ze względu na zmiany zachodzące w strukturze demograficznej ludności, których przejawem jest malejąca liczba dzieci i młodzieży, zmniejsza się także poziom naboru do szkół. Wynikiem tych procesów jest zmniejszająca się liczba placówek szkolnych, a tym samym – malejąca dostępność szkół w sensie fizycznym.

Zmieniająca się sytuacja demograficzna znacznie wpłynie na pomorski system edukacji również w najbliższych latach. Do 2020 r. najistotniejsze zmiany nastąpią w grupie dzieci w wieku szkolnym (wzrost liczby uczniów szkół podstawowych o ok. 15%) i młodzieży (spadek o ok. 21% liczby uczniów szkół średnich).

Problemem są również luki kompetencyjne pomorskich uczniów. Świadczą o tym niższe od średniej krajowej wyniki sprawdzianów i egzaminów zewnętrznych, które dotyczą przeważającej części regionu położonej poza Obszarem Metropolitalnym Trójmiasta, jak też niski wskaźnik zdawalności egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe.

Szkoły podstawowe

W roku szkolnym 2011/12 w województwie pomorskim działały 704 szkoły podstawowe (tj. o 3% więcej niż w roku szkolnym 2004/05), a uczyło się w nich 140,1 tys. dzieci i młodzieży (tj. o 13,4% mniej niż siedem lat wcześniej).

Udział szkół sektora prywatnego, tak jak w całej Polsce, systematycznie rośnie. Uczniowie szkół podstawowych uczęszczają jednak głównie do szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego (91,3% ogólnej liczby szkół). Szkoły prywatne stanowią 8,4% placówek, a uczęszcza do nich 3,6% wszystkich uczniów.

Podczas edukacji na poziomie szkoły podstawowej, mała liczba uczniów przypadająca na klasę świadczy nie tylko o komforcie nauki zarówno dla nauczyciela, jak i dzieci, lecz również o lepszym kontakcie z uczniem i atmosferze panującej podczas nauki. Świadczy także o ogólnej liczebności dzieci w danej kategorii wiekowej (wyż lub niż demograficzny). Średnia wielkość oddziału w szkole podstawowej w roku szkolnym 2011/12, wyniosła 20 uczniów (dla Polski – 18), przy czym sytuacja na wsi była nieco korzystniejsza niż w miastach (17 uczniów wobec 22 w mieście).

Gimnazja

W roku szkolnym 2011/12 w województwie pomorskim działały 423 gimnazja dla dzieci i młodzieży (tj. o 20,5% więcej niż w roku szkolnym 2004/05), w których uczyło się 74,4 tys. uczniów (tj. o 22,8% mniej).

Gimnazja prowadzone przez jednostki samorządu terytorialnego (86,8%) kształciły 94,3% uczniów, zaś przez jednostki sektora prywatnego (12,8%) - 5,6% uczniów.

Placówki znajdujące się na obszarach wiejskich charakteryzowały się nieco bardziej korzystnymi warunkami nauczania niż w mieście - oddział szkoły wiejskiej liczył średnio 21 uczniów, wobec 23 w mieście.

Wyniki egzaminów

Wprowadzenie jednolitych egzaminów dla szóstoklasistów i gimnazjalistów pozwala na porównanie wyników między poszczególnymi województwami, a tym samym pośrednio na ocenę jakości nauczania w szkołach podstawowych i gimnazjach.

W latach 2005-2012 województwo pomorskie osiągnęło ze sprawdzianu szóstoklasistów w każdym analizowanym roku wyniki poniżej średniej krajowej. W 2012 r. zajęło 9. miejsce wśród regionów. Od 2005 r. pomorskie nie poprawiło znacząco miejsca w rankingu województw i znajduje się w grupie województw o najsłabszych wynikach.

Wyniki egzaminu gimnazjalnego z części humanistycznej były w 2012 r. również znacznie niższe od średniej krajowej. Pomorskie w rankingu województw uplasowało się na 14. miejscu w zakresie języka polskiego i na 13. miejscu w zakresie historii i wiedzy o społeczeństwie. Od 2005 r. średni wynik z części humanistycznej jest wyraźnie niższy od średniej krajowej i tendencja ta nie zmienia się. Województwo pomorskie pod względem osiąganych wyników z części humanistycznej jest jednym z najsłabszych województw w kraju.

O ile w 2005 i 2006 r. pomorskie osiągnęło wyniki egzaminu gimnazjalnego z części matematyczno-przyrodniczej powyżej średniej krajowej, to w 2007 r. wyniki te były słabsze od średniej krajowej i tendencja ta utrzymywała się. W 2012 r. pomorskie zajęło 6. miejsce w kraju w zakresie matematyki (osiągając średnią krajową), oraz 8. miejsce w zakresie przedmiotów przyrodniczych.

Szkoły ponadgimnazjalne

W roku szkolnym 2011/12 na terenie województwa pomorskiego działało 408 szkół ponadgimnazjalnych, do których uczęszczało 81,4 tys. uczniów (w tym 80,9% uczniów uczęszczało do szkoły dającej możliwość uzyskania świadectwa dojrzałości, a tym samym kontynuowania nauki w szkołach wyższych).

Szkoły ponadgimnazjalne dla młodzieży prowadzone były głównie przez jednostki samorządu terytorialnego, które prowadziły 92,1% zasadniczych szkół zawodowych, 75,3% liceów ogólnokształcących, 84,6% liceów profilowanych i 87,7% techników.

Od lat największą popularnością wśród młodzieży cieszą się licea ogólnokształcące, do których w roku szkolnym 2011/12 uczęszczało 33,0 tys. młodzieży (40,6% uczniów) oraz technika – 31,4 tys. osób (38,5%).

Systematycznie maleje zainteresowanie nauką w liceach profilowanych, które dają wykształcenie ogólne i jedynie orientację w zawodzie bez uprawnień do jego wykonywania. W roku szkolnym 2011/12 do 13 szkół tego typu przyjęto o 30,3% mniej uczniów niż rok wcześniej.

W ostatnich latach zmniejszyło się również zainteresowanie zasadniczymi szkołami zawodowymi, których głównym celem jest wykształcenie umiejętności przydatnych do pracy w określonym zawodzie. W roku szkolnym 2011/12 w 102 zasadniczych szkołach zawodowych kształciło się 14,9 tys. uczniów, tj. o 4,1% mniej niż w roku poprzednim.

Zainteresowanie specjalnymi szkołami przysposabiającymi do pracy utrzymuje się na zbliżonym poziomie. W roku szkolnym 2011/12 do 25 tego typu szkół uczęszczało 682 uczniów.

Odrębną grupę wśród szkół ponadgimnazjalnych stanowią ogólnokształcące szkoły artystyczne dające uprawnienia zawodowe. W roku szkolnym 2011/12 w województwie pomorskim w 8 placówkach tego typu zawód zdobywało 801 uczniów (w tym 76,8% kobiet).

W czerwcu 2011 r. szkoły ponadgimnazjalne województwa opuściło 24,3 tys. absolwentów, w tym 46,9% stanowili absolwenci liceów ogólnokształcących, 30,0% – techników, 20,8% – zasadniczych szkół zawodowych, a 1,1% absolwenci liceów profilowanych. 

Komputeryzacja w szkołach

O warunkach nauczania w szkołach świadczy m.in. poziom komputeryzacji szkół. Województwo pomorskie nie wypada pod tym względem korzystnie w porównaniu z resztą kraju.

W 2011 r., pomimo stałego wzrostu w tym zakresie, niespełna 92% szkół podstawowych w regionie było wyposażonych w komputery (przy średniej dla kraju ponad 94%), a liczba uczniów szkół podstawowych przypadających na jeden komputer przeznaczony do użytku uczniów z dostępem do internetu należała do najwyższych w kraju (13,3).

Z kolei wśród gimnazjów, nieco ponad 80% szkół było wyposażonych w komputery (przy wartości dla Polski powyżej 82%), a liczba uczniów przypadających na jeden komputer również należała do najwyższych w Polsce (12,2), przy czym poziom komputeryzacji gimnazjów w regionie nieznacznie się obniżył od 2009 r.

Nauka języków obcych

Nauka języków obcych jest coraz ważniejszym elementem edukacji. Od roku szkolnego 2009/10 obowiązkowa nauka języka obcego zaczyna się w I klasie szkoły podstawowej.

Wśród nauczanych obowiązkowo języków obcych w szkołach dla dzieci i młodzieży w roku szkolnym 2011/12 najpopularniejszy był język angielski i niemiecki. Języka angielskiego uczyło się 278,6 tys. uczniów, a języka niemieckiego – 125,4 tys. uczniów. Nauczano również m.in. języka francuskiego i języka rosyjskiego.

W roku szkolnym 2011/12 w 335 szkołach organizujących nauczanie oraz prowadzących dodatkowe zajęcia edukacyjne dla dzieci i młodzieży wywodzących się z mniejszości narodowych i etnicznych oraz posługujących się językiem regionalnym w województwie pomorskim kształciło się łącznie 13,3 tys. uczniów. Najpopularniejszym językiem był język kaszubski, którego uczyło się 98,9% tego rodzaju uczniów. Języka ukraińskiego uczyło się 0,7% uczniów, a 0,4% niemieckiego. Nauczanie języków należących do omawianej grupy prowadzone było w 240 szkołach podstawowych, 85 gimnazjach, 8 liceach ogólnokształcących oraz w 2 technikach. Dodatkowo w województwie pomorskim działały 3 przedszkola, w których 135 dzieci uczyło się języka kaszubskiego.


Źródła:
Bank Danych Lokalnych GUS http://www.stat.gov.pl
Oświata i wychowanie w województwie pomorskim w roku szkolnym 2011/2012, US w Gdańsku, Gdańsk 2012
Centralna Komisja Egzaminacyjna http://www.cke.edu.pl
Prognoza ludności na lata 2008-2035, GUS, Warszawa 2009


 Linki:


Centralna Komisja Egzaminacyjna - wyniki egzaminów

Edukacyjna Wartość Dodana 

Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku

 

Kuratorium Oświaty w Gdańsku

Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku

Ośrodek Kształcenia Ustawicznego Nauczycieli

Związek Nauczycielstwa Polskiego


Program „Odyseja umysłu”



Ośrodek Psychologiczno-Pedagogiczny RAZEM

Gdańska Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna „Lingwista”

 

Zdolni z Pomorza

Baza danych województwa pomorskiego


Copyright 2008 Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego